Nánar um Octenidín

Hvað er Octenidín?

Octenidín er yfirborðsvirkt efni af gerðinni biguaníð eða bispyridín sem líkist klórhexidíni. Það hefur verið notað í Evrópu til sótthreinsunar á húð síðan 1987, oft í formi "dihydrochloride". Ólíkt klórhexidíni og efnum eins og bensalkóníumklóríði, inniheldur Octenidín ekki eitraða hluta eins og 4-klóranilín. Þetta gerir það öruggara til langtímanotkunar og það er ekki taugaskaðlegt eins og klórhexidín getur verið til lengdar.

Í stuttu máli:

  • Öruggara en klórhexidín
  • Hentar fyrir langtímanotkun
  • Ekki taugaskaðlegt

Hvernig virkar Octenidín?

Octenidín hefur marga kosti þegar kemur að sótthreinsun:

  • Það virkar hraðar og betur en bensalkóníumklóríð, klórhexidín og mupirocin.
  • Drepur bæði gram-jákvæðar og gram-neikvæðar bakteríur.
  • Er eina húðsótthreinsiefnið sem hefur virkni í allt að 48 klst.

Til samanburðar

Til samanburðar má getaþess að Klórhexidín verkar fyrst og fremst á gram-jákvæðar bakteríur. Margar gram-neikvæðar bakteríur hafa þróað ónæmi fyrir því, og einnig fyrir mupirocin (t.d. Bactroban). Þetta dregur úr virkni Klórhexidíns í daglegri notkun.

Gegn hverju virkar Octenidín?

Octenidín drepur meðal annars:

Bakteríur

  • Staphylococcus aureus (þ.m.t. MRSA og MÓSA)
  • Staphylococcus epidermidis
  • Vancomycin-ónæma enterókokka (VRE)
  • Actinomycetes
  • Listeria monocytogenes

Margar fjölónæmar gram-neikvæðar bakteríur, s.s.:

  • ESBL-myndandi bakteríur
  • Klebsiella pneumoniae
  • Escherichia coli (E. coli)
  • Proteus mirabilis

Hjúpveirur, þar á meðal:

  • SARS-CoV-2 (COVID-19)
  • Hepatitis B
  • Herpes Simplex

Gersveppi og aðra sveppi, þar á meðal:

  • Candida albicans (þ.m.t. ónæmar stofnar)
  • Malassezia furfur

Virknin hefur verið prófuð samkvæmt stöðlum DIN EN 1040, 1275 og EN14476.

Helstu notkunarleiðir:

  • Sár og húð fyrir skurðaðgerðir
  • Brunasár, sólbrennda húð, graftarkýli, húðslíðursbólga, ofnæmisexem og langvinn sár
  • Til sótthreinsunar á nýjum húðflúrum
  • Hentar einnig í stað íntímsápu (má nota á kynfærasvæði og viðkvæma húð)
  • Flýtir fyrir gróanda og dregur úr bólgum og öramyndun
  • Virkar innan einnar mínútu og endist í allt að 48 klst.
  • Má nota á meðgöngu og við brjóstagjöf

Hentar viðkvæmri húð

  • Svíður ekki, veldur engum óþægindum
  • Sogast ekki inn í líkama og fer ekki í gegnum fylgju
  • Hefur sama sýrustig og húðin (pH 5)
  • Inniheldur ekki sápu, litarefni, ilmefni né alkóhól

Hvað gerir Octenidín í munni og á sárum?

  • Virkar betur en klórhexidín gegn bakteríum í munnholi, t.d. Streptococcus mutans, Pseudomonas aeruginosa og Lactobacillus.
  • Octenidín er mikið notað erlendis til sótthreinsunar á húð fyrir aðgerðir.
  • Virkar gegn húðsjúkdómum eins og Hidradenitis Suppurativa (HS), acne inversa og Verneuil’s disease.

Bólgueyðandi áhrif og áhrif á gróanda

  • Dregur úr myndun bólguefna (cytokína): IL-6, IL-8, IL-10, IL-33, TNF
  • Hamlar virkni ensíma sem stuðla að öramyndun (MMP1, MMP2, MMP3, MMP9)
  • Örvar interferónaframleiðslu sem styrkir varnir gegn veirum
  • Virkni minnkar ekki í nærveru blóðs, slíms eða albúmíns (ólíkt klórhexidíni)

Örverur hafa enn ekki myndað ónæmi gegn Octenidíni

Líffræðileg virkni og stöðugleiki

Octenidín hefur víðtæka og stöðuga virkni við fjölbreyttar aðstæður og styður við náttúrulegt varnarkerfi líkamans

Sækni í frumuhimnur
Octenidín hefur mikla sækni í frumuhimnur örvera og veldur leka í frumuvökva þeirra.

Örvar átfrumur
Örvar átfrumur (neutrophila) til að gleypa sýkla.

Virkar við breitt pH gildi
Virkar við pH gildi 1,6–12,2 og
brotnar ekki niður í ljósi.

Þolir erfiðar aðstæður
Þolir hitasteríliseringu upp í 130°C í vatnslausn.

Biocompatibility Index og alþjóðleg viðmið

Octenidín hefur BI gildi 1,7–2,1 og stenst þar með kröfur um örverudrepandi virkni og lága frumuskemmd (cytotoxicity).

Mörg eldri efni uppfylla ekki þessi viðmið.

Samkvæmt evrópskum leiðbeiningum (German Consensus, Polish Society for Wound Treatment) eru
eftirfarandi efni talin örugg fyrir sárasótthreinsun:

Örugg efni fyrir sárasótthreinsun

Octenidín (OCT)

Polyhexaníð (PHMB)

Povidon-jóð
(PVP-I)

Natríum hypóklórít (NaOCl)

Octenisan húðlausn

  • Framleidd í Þýskalandi og inniheldur 0,3% Octenidín
  • Uppfyllir alla evrópska staðla fyrir húðsótthreinsun

Innihaldslýsing – Octenisan húðlausn:

  • Vatn
  • Cocamidopropylamine oxide (hreinsandi/yfirborðsvirkt)
  • Cocamidopropyl betaine (hreinsandi/yfirborðsvirkt)
  • PEG-7 Glyceryl cocoate (mýkjandi)
  • Glycerín (rakagefandi og mýkjandi)
  • Hydroxyethylcellulose (þykkiefni)
  • Phenoxyethanol (rotvarnarefni)
  • Sodium chloride (salt)
  • Lactic acid (rakagefandi og mýkjandi)
  • Octenidine HCl (örverudrepandi)
  • Allantoin (rakagefandi og mýkjandi)

Octenidín vörurnar fást í eftirfarandi apótekum:


Farmasíu

Efstaleitis apóteki

Reykjanesapóteki Hólagötu

Reykjanesapóteki Fitjum

Rima apóteki

Lyfjaveri

Reykjavíkur apóteki